bir ucus problemi jetlag

Jetlag bir çeşit sıkıntı, keyifsizlik hali diyebiliriz. Özellikle uçak ile meridyenler arasındaki yolculuk sonucunda oluşan bir tür durumdur. Farklı zaman dilimlerinde farklı noktalar arası uçakla yolculuk bu duruma sebebiyet vericidir. Mesela Londra'dan Newyork'a yapılan uçuşlar jetlaga sebeb olacaktır. Jetlag'ın bazı etkileri ve belirtileri ise şöyle sıralanabilir: yorgunluk, bitkinlik, asabiyet ve sinirlilik, konsantrasyon bozuklukları, iştah kaybı, geceleri uyuma güçlügü ve gastrointestial rahatsızlıklardır.

Farklı time zonelar arasında gerçekleşen yolculukların sebeb oldugu jetlag özellikle time zone farkları büyüdükce dahada artacaktır. Örnek olarak Moskova'dan Newyork'a yolculuk sırasında sekiz time zone fark bulunurken Tokyo'ya uçuşta ise bir time zone fark bulunmaktadır.

Bu farklı zonelardaki yolculuk aslında insan biyolojik saatini yani circadian rthymi etkilemektedir. Biyolojik saat ise size günü nasıl degerlendirmeniz gerektigi konusunda, uyuma ve hormonsal aktiviteler konusunda bilgi vermekte ve düzenleme sağlamaktadır. Mesela normalde güneş batmadan saat 4-6 arası uyuyup uyandıgınızda kendinizi hiç iyi hissetmeyeceksiniz bu biyolojik saatin dengeli döngüsüne müdahale olacaktır. Bu döngü vucut sıcaklıgından, yeme içme zamanına, hormonsal aktiviteden bir çok degişkeni kontrol etmekte.

Bu hormonlardan en önemlilerinden birisi ise karanlıkta salgılanan ve gözün pineal bezinden salgılanan melatonin hormonudur. Tam olarak yüzde yüz işlevleri bilim dünyası tarafından keşfedilemeyen bu gizemli hormon geceleri özellikle 3-5 arası hızla salgılanmakta ve insan vücüdü üzerinde büyük bir düzenleyici rol oynamakta. Mesela bazı çalışmalara göre geceleri çalışan bekçilerin kanser olma riskleri daha yüksek çıkmıştır bunun anlamıda bu hormonun ne kadar etkili olabilicegini göstermesidir. Jetlag durumunun bu olumsuz etkilerini azaltmak için çalışmalar devam etmektedir. Örnek olarak Almanya Münih havaalanında jetlag uyku odaları kurulmuş ve hizmet vermektedir.

Jetlag durumunun etkilerini azatlmak için alınabilicek önlemleri şöyle sıralayabiliriz:
uçak yolcugulu sırasında bol su alın, beslenmenize dikkat edin, sindirim sisteminizi zorlayacak aşırı yaglı ve agır yemekler yerine daha hafif sebze yemeklerini tercih edin uykunuzu getiricek karbonhidratlar yerine proteinli besinlieri tercih edin, yolculuk ve uçuş sırasında alkol vede cafeinli içecekler almayın, gece yolculuklarında uyumak için yastık isteyin, gözlerini kapatmak için göz maskesi ve sesi kesmek için kulaklık bulundurun, gündüz yolculuklarında ise uyanık kalın,uçak içerisinde kan dolaşımınızı rahatlacak hafif egzersizler yapın.

Hiç yorum yok: